Revolutionair nieuws in Het Belang van Limburg! Dat gebeurt niet elke dag, wat zeg ik, niet elk decennium. In enkele Genkse parochies mogen kinderen van nu af hun (eerste) communie zo ongeveer doen als het hen en hun familie uitkomt. Communie à la carte.
Zouden er zo meer jongens priester worden? Wat denkt André Joseph Léonard daarover? Ik koester niet veel hoop. De vraag om het vormsel uit te stellen tot zowat 16-18 jaar heeft hij al afgeketst; volgens de aartsbisschop moet dat sacrament integendeel vroeger.
Vlaams Filmke
De Vlaamse filmpjes bestaan 80 jaar. Hoewel ze niets met elkaar te maken hebben, ervaarde ik die kleine boekjes altijd als de kinderbijlage van Het Belang. Ik herinner me zo’n filmpje uit de vroege jaren 60 over een heel erg ziek en vroom jongentje dat verlangend uitkeek naar zijn eerste communie. Het gevaar bestond dat hij die mooie zondag niet zou halen.
Smeekbeden bij de bisschop om voor de devote knaap een uitzondering te maken en hem vroeger deelachtig te maken aan het getranscendenteerde brood, mochten niet baten. Op een koude zondag in januari zat de jongen weer in de kerk amechtig te smachten naar het lichaam van Jezus, toen onder zwaar gedruis en bliksemflitsen, een hostie zich losmaakte uit het tabernakel, een parabolische figuur beschreef doorheen de middenbeuk, en op de tuberculose tong van de kleine gelovige landde.
Dat wonder gebeurt van nu af elke derde zondag van de maand in de Genkse parochie Bret-Gelieren. En binnenkort ook elders in Limburg en in de nog overwegend katholieke Kempen.
Het kind centraal
De kerk aldaar zet het kind centraal. Als het zich ergens tussen zijn zesde en elfde levensjaar klaar voelt om de Heer te ontvangen, mag het dat doen, zegt verantwoordelijke voor de catechese Ria Thaens. Daaruit volgt dat een ongeïnteresseerd kind niet hoeft deel te nemen aan een maskerade. Tot spijt van de lokale horeca en kinderkledijzaken.
Er zijn nog uitspraken van geestelijken uit die regio die mij bevallen. Hoe kleiner de groep, hoe gezelliger, zegt deken Rob Van Noppen van Lommel. Bisschoppelijk vicaris Karel D’Huys wijst er fijntjes op dat er in katholieke scholen kinderen zitten van verschillende gezindten. Moslimpjes en Sikhs hoeven zich niet langer uitgesloten te voelen. De deken van Genk, Lambert van Herck, voegt er aan toe: het showelement valt weg!
De heropstanding
Zou het kunnen dat de heropstanding van de kerk bij ons en wie weet zelfs in de belendende percelen begint bij de nederige Bret-Gelierse pastoor Marcel Kuppens? Hij doet mij wat denken aan de zwijgzame pastoor Van Houtte uit mijn parochie, een halve eeuw geleden. Die wilde koste wat het kost de marginale familie De Poortere uit mijn straat bij het communiegebeuren betrekken. Wij zijn te arm daarvoor! slingerden de brutale maar in se niet kwaadaardige De Poorters de brave priester toe. De goede man kocht de schoentjes en het missaal voor Annie, en ze nam deel aan wat leerkrachten en suikertantes toen nog de mooiste dag van je leven noemden.
Triomfalisme is dodelijk voor een religie. Mijn goede vriend Erik verloor op slag zijn geloof op het moment van het Vormsel, een soort spin-off van de plechtige communie, of omgekeerd.
Tijdens de retraite, zo heette de voorbereiding toen, was ons de grensverleggende ervaring van het vormsel zo op het hart gedrukt , en dat de Heilige Geest daadwerkelijk in ons zou neerdalen, dat Erik met de allerhoogste verwachtingen, begeleid door zijn peter, richting bisschop Joseph De Smedt schreed, een minzame man, het schijnt dat hij enkele kinderen had…
De koude hand
Maar, op het moment suprème gebeurde niets, van de koude hand van de bisschop ging geen goddelijke gloed uit… Bijna wenend strompelde Erik weer naar zijn stoel, definitief verloren voor God en gebod. Zelfs de nieuwe vulpen en het Pontiac-horloge, de traditionele cadeaus in die tijd, al kreeg hier en daar iemand ook nog wel een Paternoster-super-de-luxe, konden hem niet troosten.
Ik moet toegeven dat ik de ideeën van pastoor Kuppens feitelijk al toepas. Mijn kinderen kiezen wat ze ergens tussen 6 en 11 willen beleven. De een opteerde voor een peter- en meter-barbecue, de andere ging fietsen met mij op de Via Appia in Rome.
Paus Benedictus
Die Limburgse herders staan ver af van hun meedogenloze meerderen. Op weg naar Spanje vond Benedictus het nodig om de gelovigen bij wie hij te gast zou zijn, te schofferen. De Spanjaarden zijn met vallen en opstaan hun traumatisch verleden aan het verwerken, en vooral de waarheid onder ogen aan het zien over de periode 1936-39. Dat belet Ratzinger niet om te dreigen met een nieuwe Spaanse burgeroorlog.
Wanneer zal zo’n paus nu eens knielen voor de vele tientallen gewone priesters en nonnen die vermoord en verkracht werden door de fascistische horden van Franco omdat ze aan de kant van de democratisch verkozen regering, van de berooide arbeiders en miserabele landbouwslaven stonden? Over zaligverklaring durf ik het nog niet hebben.
Wanneer zal ik vanuit Rome het bevel horen om dat walgelijke gigantische kruisbeeld hoog boven de half islamitische en nog altijd zwaar gehavende Bosnische stad Mostar te verwijderen? Dat ellendige kruis staat, om het helemaal sarcastisch te maken, exact op de plek vanwaar Kroatische katholieke nationalisten niet alleen de wondermooie Turkse brug over de Neretva in puin schoten, maar heelder wijken van de stad verwoestten.
Nu u toch in Barcelona bent, megamonseigneur, zeg svp dat die 10 door Gaudi geschetste maar nog niet aangevatte torens van 100 meter en hoger van de Sagrada Familia niet hoeven. De basiliek is okee zoals die d’r nu staat. Meneer Léonard, geef de nationale basiliek van Koekelberg op, laat er een stadspoort van maken met op alle nivo’s verkeer in verschillende richtingen, ook metro en tram.
Eerwaarde heer Kuppens, nodig uw ambtsgenoot Sylwester Zawadzki uit Swiebodzin in West-Pölen uit. Zawadzki is de 78jarige pastoor die het grootste Christus-koning-beeld ter wereld liet verrijzen. Sokkel-heuveltje en gouden kroon inbegrepen 51 meter, hoger en nog lelijker dan dat afzichtelijke witte beeld boven Rio de Janeiro. In Bret-Gelieren kan Zawadzki, als vertegenwoordiger van de ultramontaanse kerk van het verleden, leren dat de christelijke toekomst behoort aan gemotiveerde jongeren die geheel uit vrije wil eigen symbolen en rituelen zoeken. Allelujah en Amen.
@Allen: reageren op deze blog impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus – mod
Vandaag had ik het schrijvend reageren willen opgeven. Ik voelde mij zo overbodig als een krassende kraai in de woestijn. Nu is een kraai wel geen woestijnvogel, maar ja, het beeld kwam zo maar in mij op. Kraaien die ik dertig jaar geleden rond deze tijd van het jaar op de kale mistige velden van Zuid-Engeland gehoord en gezien heb zal ik nooit vergeten. Ik heb de herfst altijd het mooiste jaargetijde gevonden, dit ter verduidelijking. Ook ik heb heilige priesters gekend, ooit heeft een priester samen met mijn grootouders een hele nacht bij mij gewaakt toen ik ziek en in grote doodsangst was. Hij is later pastoor geworden op Moretusburg in Hoboken. Hij ging bemiddelen in gezinnen waar de vrouwen of de kinderen mishandeld werden, hij gaf zijn laatste frank weg waar geen geld meer was om de elektriciteit te betalen. Met Voltaire zeg ik ” écrasez l’infame “, maar naar de schoonheid van de vroegere liturgie heb ik nog altijd heimwee. Het Veni Creator ken ik nog altijd van buiten. De Onze Vader bid ik ABA, in plaats van vader omdat het woord vader voor veel mensen een heel negatief beeld oproept. Aan het Weesgegroet heb ik voor mezelf ook verandering aangebracht, als klein voorbeeldje om mijn betoog niet te lang te maken : het ” boven alle vrouwen ” heb ik er uit gelaten. Vandaag herdenken we de oorlogsdoden. Misschien mag dan even een kleine preek ? Nu heb ik even een blik gegund in de kerk die ik bezig ben te bouwen. Dit is geen hoogmoed want ieder heeft recht op zijn eigen kerk, ook vrijzinnigen, want een eigen filosofie is ook een gebouw dat door anderen met eerbied moet worden betreden als ze er toe uitgenodigd worden. Ik hoop dat mensen die nog een zeker idealisme nastreven zich afkeren van het huidige knuffel-christendom en de ballonnekens-liturgie. Wat de exegese betreft, we moeten dringend af van de straffende god ! Toen ik nog een kind was nam ik een klein jongetje mee naar school en kreeg daarvoor iedere week 25 centiemen. Na acht weken had ik genoeg gespaard, 2 frank, om achteraan in de kerk aan het de brochuren-stand een Lucas-evangelie te kopen. Het Lucas-evangelie was het enige waar de geboorte van het kindje in de kribbe in stond.
Lees ik goed dat de auteur de basiliek van koekelberg wil afbreken en er een verkeerswisselaar, tramstation of “lange wapper” wil neerpoten?
Aantrekkelijk geschreven maar wat moet dat artikel eigenlijk aantonen of illustreren?
“Op weg naar Spanje vond Benedictus het nodig om de gelovigen bij wie hij te gast zou zijn, te schofferen. De Spanjaarden zijn met vallen en opstaan hun traumatisch verleden aan het verwerken, en vooral de waarheid onder ogen aan het zien over de periode 1936-39. Dat belet Ratzinger niet om te dreigen met een nieuwe Spaanse burgeroorlog.”
Inderdaad, inderdaad. Een klein applausje omdat blijkbaar geen enkele journalist het bij mijn weten nodig vond hierbij enige kanttekeningen te maken. Maar ja, het historisch besf is bij de journalisten blijkbaar ver te zoeken.
En willen de Spanjaarden eigenlijk wel de waarheid onder ogen zien? Of willen zij niets liever dan de ogen te sluiten voor de lessen uit het verleden?
Aan Pieter, Met het afbreken van de basiliek van Koekelberg heeft de auteur zeker niet bedoeld het afbreken van een Art Deco monument zoals de Kristus-Koning kerk op de gewezen expo-terreinen in Antwerpen er een is. Over die Kristus-Konining kerk wil ik terloops nog kwijt dat het mij veel pijn heeft gedaan toen de prachtige glasramen met de rijke symboliek uitgebombardeerd waren. De basiliek van Koekelberg is ook een nationaal symbool en de afkeer van alle nationalisme waarvan ik vermoed dat de auteur bezield is, is een gevoel dat ik met de auteur deel !!! En hiermee bedoel ik alle nationalisme. Als een verkeerswisselaar of een tramstation in de plaats zou moeten komen, kan dit belangrijk zijn indien dit de verkeersveiligheid of het comfort van mensen die zich geen auto kunnen permitteren dient. De ” lange wapper ” is hier zeker ironisch bedoeld. Indien de basiliek van Koekelberg zou afgebroken worden, ik bedoel : als dit werkelijk zou geschieden, kan ze nog altijd ergens anders heropgebouwd worden en dan als basiliek van het Heilig Hart, zoals wij, nu oude mensen het destijds in onze naïviteit gezien hebben. Oh heilige Ignorentia ( niet spottend bedoeld ), ik heb nog altijd geen spijt over mijn bijdrage destijds voor wat mijn oprecht geloof was. Over de heropbouw nog even dit : De Frauwenkirche in Dresden is prachtig heropgebouwd maar waar zijn degenen waarover Harry Mulisch het heeft in ” Het stenen Bruidsbed ” ? Iemand zei ooit : ” Breek deze tempel af, en in drie dagen zal ik hem heropbouwen “. Daar sprak geen mens over zijn sterfelijk lichaam, daar sprak en spreekt de eeuwige Logos.
Beste Pieter,
Het is niet de basiliek van Koekelberg die moet afgebroken worden maar het gebouw zelf dient volgens Lucas een andere functie te krijgen, nl. deze van verkeerswisselaar in de Baseliek, trams en metro incluis.
Maar beste Lucas je moet dan wel zien dat ze het Elisabeth-park intact laten, deze grote groene zone rond de basiliek waar Raymond van het Goenenwoud nog is opgetreden enkele jaren geleden, ik stond naast hem in de geimproviseerde toiletten, en waar ik als 8 jarige in verwondering een rijzige figuur in het zwart, met bros en breed gebarend de gelovigen hun waarheid hoorde zeggen met tremelo’s in z’n stem, nog voor Damiaan heilig werd verklaard in het gelijknamig dorp, E.H. Cardijn dus waarop er zich nog velen beroepen en die door nog meer verraden is, zeker toen hij ‘niet goed meer bij z’n verstand was’ omdat hij zich keerde tegen de oorlog in Vietnam.
Zoals ook Jacques Brel zou doen, door niet naar Amerika af te reizen voor een huldeconcert met vertaling van vele van z’n liedjes zolang dat land in oorlog was met Vietnam, dat weet ik van een plaat van dat concert die ik nog op een rommelmarkt in Koekelberg gekocht heb. Enige nostalgie mag wel bij zo een mooie blog.
Jan Hertogen
Aan Jan Hertogen : Mea Culpa, ik heb weer voor de zoveelste maal niet goed gelezen. Als goed herkauwer heb ik alles nog eens aandachtig herlezen. Er is dus duidelijk geen spraak over afbraak. Intussen zit ik op hete kolen om te vernemen wie overmorgen op 15 november het Te Deum zal aanheffen en of daar een Dame van het H.G. zal aanwezig zijn en indien ja, of ze een hoed zal dragen. Over de vlaamse filmkes, mijn jeugdlectuur en nog zoveel andere herinneringen zou ik ook nog een boom kunnen opzetten maar dat ga ik niet doen om volgende redenen 1) Het is vandaag Sabbat, 2) Ik vrees dat ik stilaan mensen op hun zenuwen werk. Het is een heel mooie Blog en dergelijke blogs boren bij mij herinneringen aan die mij het water rond mijn oren doen spuiten ( figuurlijk gesproken ).
De sagrada Familia is mooi zoals ze is. De onvoltooide O. L. Vrouw kathedraal van Antwerpen heeft god-zij-dank maar één toren. De dom van Keulen heeft er twee en is ook, zij het op een andere wijze indrukwekkend. Lezen en herlezen. Ik lees alles, maar voel mij niet bevoegd om op alles te reageren. De reacties van andere mensen boeien mij ook zeer, zo leer ik bij.
Nog een late reactie ter intentie van de heer Hertogen : Ik begrijp heel goed uw nostalgie. Maar wat E.H. Cardijn betreft heb ik toch volgende bedenking : Was hij in al zijn idealisme – misschien ongewild – zoals zo velen in onze jonge tijd, geen demagoog, die de arbeiders-jeugd in een kleurige kaste met vlaggen en wimpels heeft samen gebracht ?