Waar zijn wij dan wel nog goed in!!?? Het was een authentieke kreet van ontreddering die ontsproot aan de mond, wat zeg ik, de buik van een eindredacteur tijdens het gesubsidieerd zevengangenmenu in de mess van het omroepgebouw. Aan zowat de helft van de tafels draaiden de hongerigen het hoofd om.
Wij zijn goed in cultuur!! stiet ik uit als in een opwelling. Nu ontstond er onrust bij alle gebruikers van een VRT-maaltijd. Ja, in cultuur, mompelde ik nog alvorens mijn hoofd weer naar mijn bord te neigen waar een filet mignon op een bedje van waterkersconfijt met gepofte truffels mij toelachte.
Vierkant
Wie oppervlakkig toekijkt zou vermoeden dat in ons land alles vierkant draait. We slagen er maar met de grootste moeite in om een verkiezingsdatum af te spreken, of kieskringen te bepalen. Siegfried Bracke trekt naar de politiek omdat hij het gestrompel, dat de media mee veroorzaakten, niet meer kan aanzien.
De kerk ligt zodanig op apegapen dat misdienaars niet willen en priesters nauwelijks durven opstappen in de Bloedprocessie. Opel Antwerpen, de trotse bakermat van de Ascona en de GM Ranger, gaat na een laatste schermutseling echt dicht. De voetbalbond kiest een soort taartenklaas als nieuwe coach.
De attracties op het Belgisch paviljoen in Sjanghai zijn (geeuw) chocolade en diamant, virtuele foto’s op de Grote markt in Brussel en Leo Delcroix (smak) hemzelve. Er komt geen kat, laat staan een Chinees op af. Zelfs ramchauffeurs slagen er niet in om meer dan een schram en een deuk aan te brengen aan de maginot-linie van gepantserde omheiningen en poorten van de geheel uit hek en garage en bewakingscamera bestaande residentie van de minister van oorlog. Zijn we de risée van Europa, van de planeet?
Op de wereldkaart
Verre van. Integendeel. Dankzij onze kunstenaars en artistieke managers staan we op de wereldkaart, meer, ons imago wordt langsom beter. We hebben zeker 10 levende beeldende kunstenaars van champion’s league-niveau. Ze stellen overal ten toon, van Peking en Moskou over Parijs tot New York. De belangstelling voor onze oude garde, Van Dijck, Van der Weyden, Magritte en Ensor groeit gestaag.
Onze cultuurmanagers brengen de hele wereld naar hier. Keith Haring in Bergen, Frieda Kahlo en El Greco in Bozar, zonder reservatie geraakte je er niet in. Maar ook in de andere kunsten staan we vooraan.
Het afscheid van bas-bariton José Van Dam is breaking news. Gerard Mortier leidt de opera van Madrid. Onze choreografen blijven goed bezig, van Nederland tot Congo. Stand-up comedian Michel Daerden scoort interplanetair op youtube.
Om te lachen, hoewel…
Moeten we de politiek dan in handen geven van culturo’s? Een regering onder de leiding van de tweetalige Paul Dujardin, met andere polyglotten als Tom Barman, Arne Sierens en Arno op sleutelfuncties, de broers Dardenne op sociale zaken, Mega Mindy, architecte Hilde Daem? ’t Was om te lachen, hoewel…
Het zou al een stuk helpen als de media, VRT incluis, ‘n stuk enthousiaster zouden berichten over cultuur. Niet zo opgewonden als over Clijsters en Henin, maar alla. Cultuur is core-business, en niet het eerste wat wegvalt als er vermeend groot nieuws opduikt.
De schitterende Van de Woestijne-tentoonstelling in Gent, en Closing Time van Jan van Riet in Antwerpen verdienden meer dan wat ze kregen. Dat zijn exposities die ook buitenlandse bezoekers van hun van sokken zouden kunnen blazen, met net dat extraatje media-steun.
Cultuur is wat van deze tijd zal overblijven op Google en in Wikipedia van de 22ste eeuw. We zullen daar ver en lang moeten zoeken naar BHV en het beroepscomité van de voetbalbond. Dat wens ik mijn achterkleinkinderen alvast toe.
Arm en dom
De hoofdredacteur van een populaire krant verloor mijn waardering toen hij beweerde: in mijn blad komt geen kunst. Punt. Waar haalt die het recht om dat ultra-belangrijke element van het maatschappelijke leven te ontzeggen aan zijn vele lezers? Hou jij ze arm, ik hou ze dom, spraken de baron-fabrieksbaas-burgemeester en de pastoor een eeuw geleden af. Wie houdt nu wie dom?
Uiteraard vraag ik niet in alle kranten en op alle netten diepgravende essays over de invloed van Wittgenstein op de nieuwe productie van Anne-Theresa De Keersmaker, of de integrale heruitzending van Container met nabespreking door Kristien Hemmerechts en Frans Boenders, here neen. Maar in elke krant of tijdschrift, ook in Story en Dag Allemaal, van elke tentoonstelling 1 of meer goed gekozen beelden met een leuk onderschrift, daar verlies je geen abonnees mee.
Wanneer ben ik als Vlaming ontroerd? Op 2 momenten. Vooreerst als ik bruine kinderen, kleurrijke zwarte vrouwen en getulbande baarden mooi Nederlands of een leuk dialect hoor spreken. Ten tweede als ik in een museum in het buitenland in een zaal sta met Breughels, Rubens, Jordaens…
Over ons allen
Kunst gaat over ons allen, is voor iedereen bedoeld, en kan een optimistische boodschap van verbondenheid brengen, van hoop en echt inzicht in de mens, wij dus. Wat heeft de Monegask Tom Boonen eigenlijk nog met ons te maken? Roger Raveel, die is zo authentiek puur Vlaams dat het universeel wordt.
Al eens nagedacht over de kansen op economische return van cultuur? Bent u op de hoogte van de bezoekersaantallen van tentoonstellingen anno nu, en van het aantal deelnemers aan bij voorbeeld de Monumentendag? Ha nee? Het zijn er meer dan in die hele zich moeizaam naar het einde slepende play-offs samen.
Cultuurberichtgeving is de echte Goed Nieuws-krant. Zelfs als we in de shit zitten, kunnen we naar de sterren kijken. Oscar Wilde wist het al. Kunst kan de wereld redden. Laten we beginnen met Vlaanderen.
@Allen: uw reactie is welkom als u zich houdt aan de regels voor deelname aan onze discussieforums – mod
Helemaal akkoord. Op één voorwaarde: cultuurberichtgeving kan de wereld enkel redden als de verslaggevers zich niet te goed voelen om het cultuurnieuws voor te lezen, bij voorbeeld omdat ze – ik citeer even – “dat niet graag doen”.
Beter nog: kunst hééft de wereld al gered en Vlaanderen in de wereld gezet. Alleen ziet iedereen het nog niet
Yeah!
Leuke invalshoek! Maar kunst en cultuur zijn een heel breed gegeven. Van de parochiezaal, kunstacademies tot de internationale podia. Hopelijk mogen ook de kleinere goden en initiatieven de weg vinden naar lokale en nationale media. Nu blijven de media meestal draaien rond de reeds gevestigde namen en ontstaat er dat elitaire kantje aan cultuur. En daarmee bereik je niet meteen de grote groep mensen die richting voetbalstadia afzakken.
Er is in Vlaanderen heel veel plek en zelfs geld voor cultuur. Hoeveel artiesten verdienen hier op dit lapje grond niet hun boterham met kunst en cultuur. Veel spelers, kleine markt qua grondgebied en toch lucratief door het zeer grote aanbod. Laat dat zo maar blijven, het brengt de mensen ook dichter bij elkaar en dat mag inderdaad eens in de kijker geplaatst worden! Nu maar opletten dat de ‘overkill’ niet om het hoekje gluurt. Overdaad schaadt, ook in het cultuuraanbod. Mijn boodschap aan de media is dus: varieer in jullie berichtgeving, verlaat eens wat vaker de cultuurtempels en ga eens binnengluren bij de gemeenschapscentra, de academies, de amateurkringen en kleinere galerijen… Er leeft zoveel op cultureel vlak en dat mag geweten worden.
Destijds bracht ik een bezoek aan de organisatoren van Kan Kunst de Wereld redden in Antwerpen. Het antwoord op de vraag ‘hoe dan?’ was: Het is slechts een slogan! Ik zocht al jaren naar aansluitende ideeën op de mijne. Die waren deels gebaseerd op het werk van mijn Brugse oom, Rik Slabbinck. Mijn fascinatie was gebaseerd op de overeenkomsten tussen de kleurtheorie en psychische wetmatigheden, effecten. Mijn pamflet Colourlike is Lifelike werd door Slabbinck geprezen. Later bleef ik op dat spoor en legde veel wetmatigheden van de beleving bloot, die ook in de kunst leven. Na mijn boeken (o.a. Grenzen aan de Verbeelding) ben ik blijven zoeken en heb een aantal indicaties in de kunst gevonden, die ook sociaal en politiek bruikbaar zijn. Als er enige interesse bestaat, wil ik daar graag eens op ingaan.
PS
Ik ben in Blankenberge geboren uit Nederlandse ouders. Mijn grootouders hadden in Brugge een winkel en mijn tantes zijn getrouwd met Brugse mannen. Sinds de oorlog woon ik in Nederland, nu in Gouda. Ik was leraar, galeriehouder, projectleider van de Haagse Creatieve centra, redigeerde het tijdschrift van een kleurenvereniging en deed een aantal acties met o.a. Joseph Beuys- veelal politieke.
Dat is mij uit het hart gesproken ! Ik kan nu maar eerst reageren omdat ik als tachtigjarige nog niet zo lang een laptop heb ( van één van mijn jongens gekregen, het is geen nieuwe, maar hij brengt mij na jaren terug in contact met de wereld ) . Intussen heb ik al veel gevonden en ontdekt dat er nog mensen bestaan. Als dertienjarig meisje, in Hoboken wonende en schoolgaande heb ik Brugge ontdekt en ook de kunst. De juffrouw van het achtste studiejaar heeft mij tijdens de V.bommen bij haar thuis opgenomen. Ze woonde in één van de meest geschilderde huizen van Brugge, op de hoek van de Peerdenbrug en de Groene Rei. Ze heeft me geleerd wat kunst is…Memling, Van Eyck…Later is er nog zoveel bijgekomen o.a. de muziek. De kathedraal van Antwerpen was toen nog prachtig, ik ben nog vol emotie als ik terugdenk aan de Paasmis onder de leiding van Lodewijk De Vocht, en als ik terugdenk aan Peter Welfens en het Jeugdtheater… Ik zou zo nog uren kunnen doorgaan. Mais où sont les neiges d’ antan ? (misschien staan er fouten in mijn Frans ) Ik begrijp heel goed Mijnheer Vanclooster, hoe groot uw ontzetting was toen u het nieuws over de ex-bisschop van Brugge vernam. Ik heb intussen ook uw vorige columns gelezen en die van uw echtgenote. Bij mij was de reactie leedvermaak omdat iemand die mensen zei hoe ze moesten leven plots ontmaskert was. Intussen is ook bij mij een jarenlange onderdrukte woede komen bovendrijven. Ieder die iets kent van psychologie weet dat als er ergens een beerput wordt opengelegd, door associatie al het eigen leed terug in volle kracht het gemoed overweldigt. Saturnus bevindt zich nu in het teken van de Weegschaal, laten we hopen dat stilaan onze innerlijke rust mag weerkeren. Om iets nuttigs te kunnen doen moet onze innerlijke waterspiegel terug rimpelloos zijn. Hier spreek ik alleen voor mezelf. Wat u betreft en uw echtgenote ben ik er van overtuigd dat jullie wel al lang de nodige yoga-technieken kennen en toepassen.